Toolboxen Afdeling Industrie
 >  Toolbox veiligheid bij hoogspanningsinstallaties
Introductie

Doel van deze toolbox is informatie geven over:

  • Wat is Hoogspanning
  • Relatie NEN normen
  • Risico’s
  • Bedrijfsvoering elektrische installaties
  • Aanwijzingen
  • Werkzaamheden uitvoeren

Wat is Hoogspanning

•Wisselspanning vanaf 1.000V
•Gelijkspanning vanaf 1.500V

Soms onderverdeeld in HS en MS:
•HS: Hoogspanning (spanning ≥ 25.000 V);
•MS: Middenspanning (spanning > 1.000 V en < 25.000 V).

Relatie NEN normen

  • NEN-EN 50110 Europese norm met afspraken over elektrotechnische werkvoorschriften voor laag- en hoogspanningsinstallaties. 
  • NEN 3840 is de Nederlandse aanvulling hierop met eisen voor werkzaamheden aan of bij elektrische installaties met hoogspanning.
  • NEN-EN-IEC 61936 Sterkstroominstallaties voor meer dan 1 kV wisselspanning
  • NEN-EN-IEC 62271 Hoogspanningsschakelmateriaal
  • NEN-EN-IEC 61243 Onder spanning werken – Spanningzoekers
  • NEN-EN 50522 Aarding van hoogspanningsinstallaties
Risico's > Wat kan er gebeuren?
Bij bedrijfsvoering van elektrische installaties bestaat risico op:
  • Elektrische schok / elektrocutie (aanraking of te dichte nadering onvoldoende geïsoleerde spanningsvoerende delen).
  • Vlambogen.
  • Brand.
  • Explosie.
  • Elektromagnetische krachten.

De gevaren doen zich o.a. voor bij aansluiten, repareren, onderhouden, meten en veiligstellen van kabels en installaties.
Niet-elektrotechnische werkzaamheden kunnen ook gevaarlijk zijn, bijv. schilderen nabij onder spanning staande delen. 

Bedrijfsvoering elektrische installaties

•Bedrijfsvoering conform NEN 3840 of BEI BHS (gereguleerde netbeheerders).
•Per installatie is aanwijzen van een installatie verantwoordelijke (IV-er) verplicht.
• IV-er is verantwoordelijk voor:
–Toegangs- en sleutelbeleid van elektrische bedrijfsruimten.
–Regelgeving en de controle daarop. 
–Procedures t.a.v. gebruik, onderhoud en inspectie.
–Juiste gereedschappen en beschermingsmiddelen incl. instructie.
–Verstrekken aanwijzingen aan medewerkers.

Aanwijzingen

Een aanwijzing beschrijft bepaalde bevoegdheden:

  • Betreden elektrische bedrijfsruimten.
  • Toezicht houden.
  • Bedieningshandelingen voorbereiden of uitvoeren.
  • Werkzaamheden voorbereiden of uitvoeren.
  • Opdrachten geven voor het uitvoeren van werkzaamheden.

Aanwijzing:

  1. Installatieverantwoordelijke.
  2. Werkverantwoordelijke.
  3. Ploegleider.
  4. Vakbekwaam persoon.
  5. Voldoend onderricht persoon (VOP).

Geen aanwijzing? > Leek

Werkzaamheden

Alleen personen met voldoende elektrotechnische kennis en ervaring mogen werkzaamheden uitvoeren.

Er zijn drie soorten werkzaamheden:

•Spanningsloos werken.
•Werken op veilige afstand.
•Onder spanning werken.

Spanningsloos werken

Werkzaamheden aan een veiliggestelde elektrische installatie en/of kabel.

Bij spanningsloos werken moeten de volgende vijf essentiële eisen, in onderstaande volgorde, zijn uitgevoerd:
  1. Scheiden.
  2. Beveiligen tegen opnieuw inschakelen.
  3. Controleren op afwezigheid van bedrijfsspanning.
  4. Aarden en kortsluiten.
  5. Actieve delen afschermen.
Maatregelen > Wat moet je doen?

Werken op veilige afstand

Werkzaamheden moeten buiten de nabijheidszone worden uitgevoerd.

Onder spanning werken

Onder spanning werken is niet toegestaan (Arbeidsomstandighedenbesluit)
Toch zijn er uitzonderingen:
  • het uitvoeren van metingen en beproevingen.
  • het nemen en opheffen van veiligheidsmaatregelen, waaronder knippen van kabels.

Gevaren zijn overal!

Er kan ook gevaar optreden zonder dat er elektrotechnische werkzaamheden worden uitgevoerd.

Jaarlijks veel graafincidenten.

Zorgvuldig graven conform CROW 500.

Heb je door graven schade aan een kabel aangebracht of is er een storing ontstaan? 

Breng jezelf en de omgeving in veiligheid (houd afstand!) en bel storingsnummer 0800 9009. 

Dit nummer is 24 uur per dag, 7 dagen per week bereikbaar. Er komt dan een monteur van de netbeheerder langs om de situatie veilig te stellen en de schade zo snel mogelijk te verhelpen.